Vaassens Historie
Nieuwe molen of Nijmolen
In 1691 verpachtte Johan Hendrik van Isendoorn "de gront en et waater coemende van wijer Lamberts moele aan de hegge.... soo en ak het dus lange van pagters is gebruikt" voor 16 jaren aan de gebroeders Lambert en Aart Sijmons. Er zou een molen tegenover mogen worden gebouwd onder voorwaarde, dat de eerste "geen waater genogh hadde tot vier backen dat van dese voorschreven moolen een bak sal moogen afgenomen worden tot gerif van de andre moole...". De uitdrukking "soo en als het dus lange van pagters is gebruikt" kan er op duiden, dat zij de molen vanaf de stichting (na 1660?) in pacht hadden. In 1845 brandden beide molens af. Op 3 april het jaar daarop kregen Jannes de Goije en zijn vrouw Joanna, alsmede Willem Croon en zijn vrouw Jennetien Gerrits ten Holte de pacht van water en grond "tot nochtoe door haer pagters gebruijkt geweest bij twee papier molens soo onlangs seer ongelukkig en schijlick in brant geraekt en geruineert geworden sijn....".
Ze mochten de molens op eigen kosten herbouwen en behoefden de eerste drie jaren elk slechts f 100.-, de volgende elk f 120.- jaarlijks pacht te betalen.
De molen van Willem Croon werd in 1751 door zijn weduwe en de kinderen voor f 2600.- aan de Cannenburgh verkocht, te weten: "een Huijs, papiermolen, twee schuren en verder opstal.
Bij de veiling in 1871/72 kwamen de molens in handen van Gerrit Palm. Zijn weduwe Petertje Kamphorst verhuurde de molen op 10 mei 1880 voor drie jaren aan C.J.B. Couturier, koopman te Den Haag. Twee jaren later echter verkocht ze de molen aan kolonel L.R.J.A. Roosmale Nepveu voor f 10.200,-. Bij de veiling van 13 augustus 1884 kocht A.M. van Velsen Coster, weduwe van H.A. Doyer, de Nieuwe Molen, 'thans fabriek van Houtbewerking'. Een van de voorwaarden luidde: "Het vroegere molenhoofd, hetwelk door het maken der turbine is verlaagd, mag, wanneer de fabriek weer in vroegeren toestand mocht worden gebracht tot op de vroegere hoogte gemaakt worden; zullende alsdan evenwel de waterleiding, welke is smaller gemaakt, weder tot op de vroegere breedte gebracht moeten worden". Samen met Julius Doyer verkocht zij de molen op 23 april 1891 voor f 8000,- aan Joost Vlasveld. De omschrijving luidde: "eene fabriek met turbine en kleine daaraan verbonden drijfas....". Verder werd gesteld: "Het is den kooper, zijn erven of rechtverkrijgenden ....verboden om op of in het voorschreven onroerend goed hetzelfde bedrijf uit te oefenen of wel dezelfde artikelen te fabriceren welke thans door den eersten comparant aldaar worden vervaardigd, bestaande onder ander in plantenkassen, bloem- en plantenkuipen, etiketten en verdere tuinbenoodigdheden". Vlasveld richtte er een brikettenfabriek in, in 1897 een houtwol-fabriek en in 1906 een wasserij en katoenververij, welke hij in laatstgenoemd jaar verpachtte aan Hendrik Herman Blijdenstein (1866-1920), zoon van de Enschedese textielfabrikant Herman Gijsbert Blijdenstein. Sinds 1909 heette het bedrijf NV Utermöhlens Verbandwattenfabriek waar aanvankelijk H.H. Blijdenstein mede aan het hoofd stond. Deze werd echter in 1910 ontslagen.
In 1937 werd het rad van de Hofse molen verwijderd en weer aangebracht aan de Nieuwe molen ofwel de Wattenfabriek. In de oorlogsjaren gebruikte de Koninklijke Utermöhlen NV waterkracht.
Bron: Utermöhlen in Verband sinds 1880
|
Terug naar het 'Vaassens Historie' archief (50)
Heeft u voor ons aanvullende informatie over deze foto? Vul dan svp dit formulier in.
Oproep
Heeft u een leuke foto en eventueel een bijbehorend verhaal voor de rubrieken Kiekje, Vrogger en Nu, Vaassens Historie of Verdwenen, dan verzoeken wij u foto en verhaal middels dit formulier naar ons te sturen.
| |
|
|
| Er is een nieuw KIEKJE |  | | | Poll | Glasvezel in de gemeente Epe?
| |  |  | | | Ander Nieuws | |
| |
|
